kieszeń

1. Chować, brać pieniądze do (własnej) kieszeni «przywłaszczać sobie czyjeś pieniądze»: W Radomiu był swego czasu szefem żandarmerii rosyjskiej niejaki Wąsiacki, Rosjanin, którego ogólnie podejrzewano, iż fabrykował sztucznie konfidentów i prowokatorów, w ogóle nieistniejących, by pobierane przez nich pieniądze chować do kieszeni. ABC Now 133/1935.
2. Coś bije, uderza, pot. rąbnęło kogoś po kieszeni «ktoś musiał dużo za coś zapłacić lub stracił na czymś finansowo»: Dwucyfrowa inflacja, którą w lipcu napędziły ceny żywności, bez wątpienia uderza po kieszeni całe społeczeństwo, ale najmocniej najuboższych. Polityka 33/2000.
3. Coś jest dostępne dla czyjejś kieszeni «coś nie przekracza czyichś możliwości finansowych»: (...) robią buty o jakości porównywalnej z zagranicznymi, a sprzedają je za dostępne dla krajowej kieszeni ceny. Cash 5/1993.
4. (Coś jest) nie na czyjąś kieszeń «coś przekracz czyjeś możliwości finansowe»: Mają bardzo ładne wyroby ze srebra, stare sztuki sprzed dwustu lat, ale bardzo drogie. Na razie – nie na moją kieszeń. A. Jambor, Stenogramy.
5. pot. Dostać po kieszeni «ponieść stratę pieniężną»: Kto dostanie po kieszeni ? (...) Sprawa trafiła do sądu jeszcze na początku 1997 roku, kiedy zniecierpliwieni biznesmeni zażądali od miasta zapłacenia 125 868 zł i 71 gr. SN 08/01/1999.
6. Kieszeń pozwala, nie pozwala na coś «wystarcza, nie wystarcza na coś pieniędzy»: Jednak nasza pustawa kieszeń nie pozwala na taki luksus. J. Jania, Lodowce.
7. Mieć dziurawą kieszeń, dziurawe kieszenie «nie umieć oszczędzać, wydawać za dużo pieniędzy»: Ale jednej cechy Maciek ode mnie nie przejął. Ma „dziurawe” kieszenie. Jak dostanie pieniądze, zaraz kupuje... kolejne akwarium. TSt 9/1996.
8. Mieć (już) coś w kieszeni «zdobyć coś, być czegoś pewnym, mieć coś zapewnione»: (...) uważa pan, że mistrzostwo Grecja już ma w kieszeni? Wyw 1994.
9. (Mieć) pełne, wypchane kieszenie «mieć dużo pieniędzy»: Podjeżdżają tu tylko turyści mający pełne kieszenie, doba kosztuje tu tyle, ile cała twoja pensja. Roz bezp 1998.
10. Mieć pustą kieszeń, puste kieszenie; (mieć) pustki, pustkę w kieszeni, żart. (mieć) płótno w kieszeni «zupełnie nie mieć pieniędzy»: Nie bardzo mam czym zapłacić. Płótno w kieszeni, niestety. M. Oramus, Święto. (...) pamięta, jak Marian wracał z Europy z pustymi kieszeniami, starczało mu tylko na papierosy i oranżadę. Polityka 25/2000.
11. pot. Nabić, naładować, napchać, napełnić, wypchać kieszenie, kabzę «zarobić, zdobyć dużo pieniędzy»: To tylko sposób na nabicie kieszeni właścicielom prywatnych szkół tresury. DzPol 20/08/1998. Mój ojciec ma sklep, różnie o nim gadają, że kabzę nabija, zdziera skórę z ludzi. A. Minkowski, Szaleństwo.
12. Patrzeć, zaglądać komuś do kieszeni, w kieszeń «przesadnie interesować się czyimiś dochodami»: (...) sama pani wie, jaki ten naród jest zazdrosny, jak jeden drugiemu na ręce patrzy i do kieszeni zagląda. S. Łubiński, Ballada.
13. Siedzieć w czyjejś kieszeni, u kogoś w kieszeni; nie wychodzić komuś z kieszeni, z czyjejś kieszeni «ciągle pożyczać od kogoś pieniądze»: Ameryka nie ma dla mnie tajemnic. Indianie, bankierzy, generałowie i prezydenci. Wszyscy siedzieli u mnie w kieszeni. A. Bart, Pociąg.
14. Trzymać, mieć kogoś w kieszeni «uzależnić kogoś finansowo od siebie»: A gdzie jest policja? – Trzymamy policję w kieszeni – chełpił się szef jednego z pirackich gangów. H. Mąka, Piraci.
15. Trzymać się za kieszeń «być zmuszonym do wydawania pieniędzy i robić to bardzo niechętnie i oszczędnie»: Co to za urlop, kiedy mąż cały czas trzyma się za kieszeń? Roz tel 2000.
16. Znać coś jak własną kieszeń «znać coś bardzo dobrze, dokładnie»: Mieszkał tu już przed wojną i zna te strony jak własną kieszeń. A. Filar, Kurierzy.
Być, pozostać bez grosza; nie mieć (ani) grosza, centa, szeląga w kieszeni zob. grosz 1.
Drenaż kieszeni zob. drenaż 1.
Mieć kieszenie nabite złotem zob. złoto 4.
Mieć węża w kieszeni zob. wąż.
Nóż się (komuś) w kieszeni otwiera zob. nóż 5.
Przemówić komuś do kieszeni; przemówić do czyjejś kieszeni zob. przemówić 1.
Schować coś do kieszeni zob. schować.
Wypróżniać komuś kieszenie; wypróżniać sobie kieszenie zob. wypróżnić 2.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • kieszeń — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż IVa, DCMc. kieszeńeni; lm M. kieszeńenie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} wszyty woreczek lub naszyty z trzech stron kawałek materiału tworzący rodzaj torebki (zwykle na ubraniach,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • kieszeń — ż V, DCMs. kieszeńeni; lm M. kieszeńenie, D. kieszeńeni 1. «kawałek jakiegoś materiału na ubraniu, plecaku, torebce przyszyty z trzech stron, tworzący wgłębienie lub rodzaj woreczka wszytego w ubranie, plecak, torebkę, służącego do schowania… …   Słownik języka polskiego

  • nabijać – nabić [i syn.] kieszeń [kieszenie, kabzę] — {{/stl 13}}{{stl 7}} szybko bogacić się : {{/stl 7}}{{stl 10}}Ktoś nabija, wypycha, napycha sobie kieszeń. Nabili sobie kabzę na doradztwie finansowym. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • trzymać się za kieszeń — {{/stl 13}}{{stl 8}}pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} być oszczędnym, unikać zbędnych wydatków : {{/stl 7}}{{stl 10}}Nigdy nie umiała trzymać się za kieszeń. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • naładować kieszeń — {{/stl 13}}{{stl 7}} dorobić się, zarobić dużo pieniędzy {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • dolina — kieszeń …   Słownik gwary warszawskiej

  • parkan — kieszeń wewnętrzna kieszeń w marynarce lub kamizelce …   Słownik gwary warszawskiej

  • spluwka — kieszeń boczna w teczce …   Słownik gwary warszawskiej

  • własny — 1. Na własną prośbę; na własne żądanie a) «dobrowolnie, zgodnie z wolą zainteresowanego, na jego życzenie»: Policja podała, że na własną prośbę wypisał się ze szpitala. Rzecz 15/03/2000. b) żart. «z własnej winy»: (...) wbrew zdrowemu rozsądkowi …   Słownik frazeologiczny

  • nie na — {{stl 8}}{coś} {{/stl 8}}nie na {{/stl 13}}{{stl 8}}{czyjąś} {{/stl 8}}{{stl 22}}kieszeń {{/stl 22}}{{stl 7}} coś zbyt drogiego dla kogoś : {{/stl 7}}{{stl 10}}Samochód, dom nie na moją kieszeń. Wczasy nie na kieszeń przeciętnej rodziny. {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.